مولوی خداداد صالح
هرات باستان

مولوی خداداد صالح

رئیس پیشین شورای علما

تصویر مولوی خداداد صالح
عالم دینی و چهره اثرگذار حوزه غرب
چهره‌های هرات باستان

مولوی خداداد صالح

شیخ‌الحدیث، مدرس و رئیس پیشین شورای علمای حوزه غرب

مولوی خداداد صالح بیش از چند دهه در زندگی دینی، اجتماعی و سیاسی هرات حضور داشت. نام او با شورای علمای حوزه غرب، مسجد جامع بزرگ هرات، دارالعلوم عالی غیاثیه، دانشگاه الغیاث و تلاش برای گفت‌وگوی مذهبی پیوند خورده است.

اوبه، هرات زادگاه
حدود ۸۰ سال عمر
۳۰ عقرب ۱۴۰۲ تاریخ درگذشت

خداداد صالح اهل ولسوالی اوبه در شرق هرات بود. درباره سال تولد و دوران کودکی او معلومات دقیق و همسانی در منابع عمومی وجود ندارد. گزارش‌های منتشرشده هنگام درگذشت او نوشته‌اند که حدود ۸۰ سال عمر داشت و از جوانی به فراگیری علوم دینی پرداخت. او بعدها به یکی از بانفوذترین عالمان دینی غرب افغانستان تبدیل شد.

اوبه آغاز زندگی عالمی که چند دهه در هرات اثر گذاشت
۱

آموزش دینی و تدریس

مولوی خداداد صالح علوم دینی را فراگرفت و بخش بزرگی از زندگی خود را به تدریس، خطابت و آموزش شاگردان اختصاص داد. جزئیات محل و دوره‌های نخست آموزش او به گونه روشن در منابع در دسترس ثبت نشده است.

او با عنوان شیخ‌الحدیث شناخته می‌شد و در مدرسه‌های دینی هرات تدریس می‌کرد. رادیو آزادی گزارش داده است که او در دو سال پایانی زندگی، سمت رسمی نداشت و بیشتر وقت خود را صرف آموزش شاگردانش می‌کرد.

حوزه دینی تدریس علوم اسلامی آموزش چند نسل از طلبه‌ها
حوزه اجتماعی شورای علمای غرب حضور در مسائل عمومی هرات
حوزه آموزشی غیاثیه و الغیاث مدرسه و تحصیلات عالی
حوزه رسانه رسانه الغیاث برنامه‌های دینی و فرهنگی
۲

از محکمه هرات تا شورای علما

بر بنیاد گزارش‌های زندگی‌نامه‌ای، خداداد صالح در سال‌های جنگ با شوروی و حکومت دکتر نجیب‌الله با نیروهای مجاهدین نیز ارتباط داشت. پس از ورود مجاهدین به هرات در سال ۱۳۷۱، به ریاست محکمه هرات و ریاست شورای علما رسید.

او در دوره‌های متفاوت سیاسی، از حکومت مجاهدین و دوره نخست طالبان تا سال‌های جمهوری، جایگاه خود را در شورای علمای هرات حفظ کرد. همین تداوم حضور، او را به یکی از سیاسی‌ترین و بانفوذترین روحانیان هرات تبدیل کرد.

۳

مسجد جامع بزرگ هرات

مولوی خداداد صالح سال‌ها در مسجد جامع بزرگ هرات خطابه می‌خواند و به عنوان خطیب یا نایب خطیب این مسجد شناخته می‌شد. خطبه‌های او درباره مسائل دینی، صلح، جنگ، وحدت مذهبی و رویدادهای اجتماعی بازتاب گسترده داشت.

در عقرب ۱۳۹۵، هنگام نماز جمعه در مسجد جامع بزرگ هرات هدف سوءقصد قرار گرفت، اما جان سالم به در برد. این رویداد با اعتراض شماری از عالمان دینی هرات روبه‌رو شد.

۴

دارالعلوم غیاثیه و دانشگاه الغیاث

از مهم‌ترین میراث‌های آموزشی مولوی خداداد صالح، بنیان‌گذاری دارالعلوم عالی غیاثیه و موسسه تحصیلات عالی اسلامی الغیاث در هرات است. این مجموعه در ناحیه یازدهم شهر هرات فعالیت دارد و علوم دینی و دانشگاهی در آن تدریس می‌شود.

گزارش‌های محلی نوشته‌اند که هزاران دانش‌آموز، طلبه و دانشجو، به شمول زنان، در بخش‌های مختلف این مجموعه آموزش دیده‌اند. او همچنین رسانه الغیاث را برای نشر برنامه‌های دینی، فرهنگی و اجتماعی راه‌اندازی کرد.

میراث نخست

دارالعلوم عالی غیاثیه

مرکزی برای تدریس علوم دینی و آموزش طلبه‌های ولایت‌های غرب افغانستان.

میراث دوم

دانشگاه الغیاث

نهاد تحصیلات عالی که آموزش دانشگاهی را در کنار فعالیت‌های دینی دنبال کرد.

میراث سوم

رسانه الغیاث

رسانه‌ای با تمرکز بر مسائل دینی، فرهنگی، ملی و گفت‌وگوی مذهبی.

۵

وحدت مذهبی و گفت‌وگو

مولوی خداداد صالح در نشست‌های متعددی با عالمان شیعه و سنی شرکت کرد. رسانه‌های محلی از او به عنوان یکی از چهره‌های فعال در تقریب مذاهب اسلامی و گفت‌وگوی میان عالمان دینی یاد کرده‌اند.

در سال ۱۳۹۸، نماز جمعه‌ای با حضور نمازگزاران شیعه و سنی در هرات برگزار شد و او در خطبه خود بر تقوا و اتحاد تاکید کرد. ارتباط او با عالمان شیعه و حضور در برنامه‌های مشترک مذهبی، بخش مهمی از کارنامه اجتماعی او بود.

۶

موضع‌گیری در برابر جنگ

مولوی خداداد صالح در سال‌های پایانی جمهوری بارها خواستار توقف جنگ و آغاز گفت‌وگوهای صلح شد. او در سال ۱۳۹۹ حمله به غیرنظامیان، شفاخانه‌ها، مسجدها و مراسم عمومی را خلاف اسلام خواند.

او در یک نشست شورای علمای حوزه غرب گفت که کشتن غیرنظامیان توجیه دینی ندارد و از طالبان و حکومت خواست آتش‌بس کنند. صالح تلاش برای صلح را یک مسئولیت دینی می‌دانست و جنگ را راه حل افغانستان نمی‌خواند.

۷

خط زمانی زندگی و فعالیت

حدود دهه ۱۳۲۰

تولد در ولسوالی اوبه ولایت هرات. سال دقیق تولد در منابع عمومی روشن نیست.

سال‌های جوانی

فراگیری علوم دینی و آغاز تدریس و فعالیت مذهبی.

دوران جهاد

حضور در فعالیت‌های دینی و ارتباط با شورای شهری مجاهدین.

۱۳۷۱

رسیدن به ریاست محکمه هرات و شورای علما پس از ورود مجاهدین.

دهه‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰

ادامه ریاست شورای علمای حوزه غرب در دوره‌های سیاسی متفاوت.

عقرب ۱۳۹۵

جان سالم بردن از سوءقصد هنگام نماز جمعه در مسجد جامع بزرگ هرات.

ثور ۱۳۹۹

محکوم‌کردن حمله به غیرنظامیان و درخواست آتش‌بس و گفت‌وگوی صلح.

۳۰ عقرب ۱۴۰۲

درگذشت در پاکستان پس از چند ماه بیماری و درمان.

۸

درگذشت و بازتاب آن

مولوی خداداد صالح شامگاه سه‌شنبه ۳۰ عقرب ۱۴۰۲، پس از چند ماه بیماری، در پاکستان درگذشت. او برای درمان به آن کشور رفته بود. هنگام درگذشت حدود ۸۰ سال داشت.

درگذشت او با واکنش شخصیت‌های دینی، فرهنگی و سیاسی روبه‌رو شد. شماری او را عالمی میانه‌رو و وحدت‌گرا خواندند. ارزیابی‌ها از نقش سیاسی او یکسان نبود، اما نفوذ چند دهه‌ای او در زندگی دینی و اجتماعی هرات در بیشتر گزارش‌ها مورد تاکید قرار گرفت.

یادداشت پژوهشی: تاریخ دقیق تولد، محل‌های تحصیل و همه جزئیات سال‌های نخست زندگی مولوی خداداد صالح در منابع عمومی ثبت نشده است. از همین رو، معلومات تاییدنشده در این معرفی به عنوان واقعیت قطعی نوشته نشده است.

منابع برای مطالعه بیشتر

هرات باستان روایت چهره‌هایی که بخشی از تاریخ هرات را ساخته‌اند
به هرات باستان خوش آمدید

هرات باستان

تاریخ، فرهنگ و حافظه هرات در یک جا

وقت هرات
امروزدر حال محاسبه
دروازه‌های شهر

چه چیزی را می‌خواهید پیدا کنید؟

14 مورد

شناخت هرات

مکان‌ها و آدم‌های ماندگار شهر

3 مورد

حافظه هرات

عکس‌ها، اسناد و خط زمان

107 مورد

تازه‌های هرات

خبرها و روایت‌های تصویری تازه

6 مورد

خواندنی‌ها و راهنما

مقاله‌ها و اطلاعات کاربردی شهر

کاوش

هرات را ورق بزنید

از میان همه بخش‌ها یکی را انتخاب کنید.

موسیقی هرات

بشنوید

هنرمندان، آلبوم‌ها و نغمه‌های محلی هرات.

هرات باستان

مقاله‌ها

آرشیو

حافظه هرات

عکس‌ها، اسناد و رویدادهای تاریخی.

پخش زنده

رادیوها

در حال دریافت
اکنون انتخاب شدهیک رادیو انتخاب کنیدبرای شنیدن روی یکی از رادیوها بزنید
دریافت فهرست رادیوها
همراه روزانه شما

ابزار

ابزارهای کاربردی هرات باستان، همیشه در دسترس.

ابزارهای بیشتر در راه استاین بخش برای امکانات تازه آماده شده است.
بر اساس شهر شما

اوقات شرعی

اوقات شرعی امروز

در حال یافتن شهر شما

وقت بعدیدر حال محاسبهــ:ــ
تاریخ هجریمنطقه زمانی
دریافت اوقات شرعی
روش محاسبه: انجمن جهانی مسلمانان
خواندن، شنیدن و تدبر

قرآن کریم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

همراه روزانه قرآن

آخرین مطالعه شما در این‌جا نگه داشته می‌شود.

آیه امروزدر حال دریافت

متن آیه از منبع معتبر دریافت می‌شود.

حالت حفظ و تمرینتکرار، پنهان‌سازی و ضبط صدای خود
ضبط فقط در دستگاه شما می‌ماند.
آماده‌سازی فهرست سوره‌ها
هفت گام تا رزومه آماده

رزومه‌ساز حرفه‌ای

آماده‌سازی رزومه‌سازپیش‌نویس شما فقط در همین مرورگر نگهداری می‌شود.
امروز و مناسبت‌ها

تقویم

منطقه زمانی
امروز

ـــ

ــ ــــ ــــ

شمسیـــمیلادیـــقمریـــ
ـــ

ـــ

شیدسچپج
آماده‌سازی تقویم
در پیش رو

مناسبت‌های نزدیک

تاریخ‌های قمری محاسباتی است و ممکن است با رویت ماه یک روز تفاوت داشته باشد.

نرخ‌های تازه

مبدل ارز

در حال دریافت نرخــــــ
مقایسه فوری

ارزهای پرکاربرد

نرخ‌ها در حال دریافت است.
سه تقویم در یک‌جا

تبدیل تاریخ

تاریخ موردنظر را وارد کنیدنتیجه در هر سه تقویم نمایش داده می‌شود.

تاریخ قمری محاسباتی است و ممکن است با رویت ماه در محل یک روز تفاوت داشته باشد.

تا همین امروز

سن و سال

تاریخ تولد شما

تقویم تاریخ تولد را انتخاب کنید.

تاریخ تولد را وارد کنیدسن شما در سه تقویم محاسبه می‌شود.
هرات

هوا و قبله

دریافت وضعیت هوا
کیفیت هوای اکنوندر حال دریافت
شاخص: ـــذرات ریز: ـــ
جهت قبله از این شهردر حال محاسبه
شمالقبله

داده هوا و کیفیت هوا از Open-Meteo دریافت می‌شود. جهت قبله بر پایه مختصات شهر محاسبه شده است.

داده‌های تازه لرزه‌ای

زمین‌لرزه‌ها

دریافت گزارش‌های تازه

منبع گزارش در حال دریافت است.

فرصت‌های تازه برای افغان‌ها

کاریابی

عنوان‌ها به فارسی؛ شرایط کامل به زبان و متن اصلی منبع.

به‌روزرسانی روزانه
در حال دریافت فرصت‌ها
دریافت فرصت‌های تازهلطفا چند لحظه صبر کنید

هر فرصت از صفحه رسمی منبع دریافت می‌شود. پیش از فرستادن درخواست، شرایط و تاریخ نهایی را در منبع اصلی دوباره بررسی کنید.

بیشتر

هرات باستان

هرات را از میان روایت‌ها، مکان‌ها، شخصیت‌ها، صداها و تصاویر کشف کنید.

همه مطالبفهرست کامل و قابل جست‌وجوی مطالب
هـ
درباره پروژه

هرات باستان

هرات را از میان روایت‌ها، مکان‌ها، شخصیت‌ها، صداها و تصاویر کشف کنید.

نسخه ۴.۹.۳