مسجد جامع بزرگ هرات از کهن‌ترین بناهای مذهبی شهر هرات است.
این مسجد طی چندین قرن بارها ویران، بازسازی و گسترش یافته و به همین دلیل
معماری امروز آن حاصل یک دوره تاریخی واحد نیست. غوریان، کرت‌ها و
تیموریان هر کدام در شکل‌گیری و بازسازی این مجموعه سهم داشته‌اند.
مسجد جامع هنوز هم محل برگزاری نماز جمعه و یکی از شناخته‌شده‌ترین
بناهای تاریخی هرات است.
موقعیت
شهر قدیم هرات
نوع بنا
مسجد تاریخی
دوره شاخص
غوریان
کاربری امروز
مسجد فعال
پیشینه‌ای که از قرن‌ها پیش آغاز می‌شود
جغرافی‌دانان مسلمان در سده دهم میلادی از مسجد جامع هرات در داخل
حصار شهر یاد کرده‌اند. این مسجد در نزدیکی بازارهای اصلی و در بخش
مرکزی شهر قرار داشت. بنای آن در سده‌های بعد چند بار آسیب دید و
دوباره ساخته شد. آنچه امروز به‌عنوان مسجد جامع هرات شناخته می‌شود،
نتیجه همین بازسازی‌های پی‌درپی در دوره‌های مختلف تاریخی است.
نقش سلطان غیاث‌الدین غوری
یکی از مهم‌ترین مراحل تاریخ مسجد به دوره غوریان برمی‌گردد.
سلطان غیاث‌الدین محمد غوری در اواخر سده دوازدهم و آغاز سده
سیزدهم میلادی دستور بازسازی و توسعه مسجد را داد. کتیبه‌ای از
همان دوره هنوز در مجموعه باقی مانده و از مهم‌ترین نشانه‌های
حضور غوریان در این بنا است.
مسجدی که از حمله مغول گذشت
هرات در سال‌های ۱۲۲۱ و ۱۲۲۲ میلادی در جریان حمله مغول ویرانی
گسترده‌ای را تجربه کرد. مسجد جامع نیز از این تحولات در امان نماند.
پس از بازسازی شهر در دوره کرت‌ها، مسجد دوباره تعمیر و آراسته شد.
منابع تاریخی همچنین از اهدای یک دیگ بزرگ مفرغی به مسجد در سده
چهاردهم میلادی یاد کرده‌اند که نشان می‌دهد مسجد همچنان جایگاه
مهمی در زندگی عمومی شهر داشت.
معماری چهارایوانی
مسجد جامع دارای حیاط بزرگ مرکزی است و چهار ایوان اصلی در چهار
سمت آن قرار دارد. این الگو در معماری اسلامی خراسان جایگاه مهمی
دارد. در دوره تیموری بخش‌های مختلف مسجد بازسازی و تزیین شد و
کاشی‌کاری‌های رنگی، کتیبه‌ها و نقش‌های هندسی به ظاهر آن افزوده شد.
بسیاری از ویژگی‌هایی که امروز در مسجد دیده می‌شود، حاصل همین
مرمت‌ها و بازسازی‌های طولانی است.
کاشی‌کاری و رنگ در مسجد جامع
یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های مسجد، تزیینات کاشی‌کاری آن است.
رنگ‌های آبی، فیروزه‌ای و سفید در بخش‌های مختلف ایوان‌ها و دیوارها
دیده می‌شود. نقوش هندسی و کتیبه‌های اسلامی نیز بخش مهمی از هویت
بصری مسجد را تشکیل می‌دهد. همین تزیینات باعث شده مسجد جامع در کنار
اهمیت مذهبی، یکی از نمونه‌های برجسته هنر معماری هرات باشد.
مرمت‌های پی‌درپی
مسجد جامع در دوره معاصر نیز بارها مرمت شده است. بخش‌هایی از
گلدسته‌ها، کاشی‌کاری و دیوارهای آن در سال‌های اخیر بازسازی و
تحکیم شده‌اند. پس از زمین‌لرزه‌های هرات نیز کار مرمت شماری از
بخش‌های آسیب‌دیده ادامه یافت. وزارت اطلاعات و فرهنگ در سال ۲۰۲۵
گفت که کار تحکیم گلدسته‌ها تکمیل شده و مرمت کاشی‌های مسجد همچنان
ادامه دارد.
چرا مسجد جامع برای هرات مهم است؟
مسجد جامع را می‌توان بخشی از تاریخ زنده هرات دانست. این بنا
قرن‌ها محل عبادت، آموزش و تجمع مردم بوده و همزمان تغییرات سیاسی،
جنگ‌ها و بازسازی‌های متعدد شهر را پشت سر گذاشته است. هر بخش آن
نشانی از یکی از دوره‌های تاریخی هرات دارد و همین تداوم تاریخی،
ارزش آن را فراتر از یک بنای مذهبی قرار می‌دهد.
چرا دیدنی است؟
معماری چندصدساله، کاشی‌کاری‌های رنگی، ایوان‌های بزرگ و ردپای
چند دوره تاریخی در قلب شهر قدیم هرات
منابع: دانشنامه ایرانیکا، مرکز میراث جهانی یونسکو و
وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان
ابزارهای بیشتر در راه استاین بخش برای امکانات تازه آماده شده است.
بر اساس شهر شما
اوقات شرعی
اوقات شرعی امروز
در حال یافتن شهر شما
وقت بعدیدر حال محاسبهــ:ــ
تاریخ هجریمنطقه زمانی
پس از اجازه شما، موقعیت تقریبی با دقت حدود یک کیلومتر به سرویسهای اوپن متیو، بیگ دیتا کلود و الاَذان فرستاده می‌شود تا نام شهر، هوا و وقتهای شرعی محاسبه شود. مختصات در سایت نگهداری نمیشود و در گزارش‌های افزونه ثبت نمیشود.
شهر خود را جستوجو کنید یا دکمه موقعیت را بزنید.
دریافت اوقات شرعی
خواندن، شنیدن و تدبر
قرآن کریم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
همراه روزانه قرآن
آخرین مطالعه شما در این‌جا نگه داشته می‌شود.
آیه امروزدر حال دریافت
متن آیه از منبع معتبر دریافت می‌شود.
تمرین آیاتتکرار و پنهان‌سازی متن برای حفظ
آماده‌سازی فهرست سوره‌ها
موضوع یا عبارت موردنظر را بنویسید.
۰٪پیشرفت
برنامه شخصی ختم قرآن
هنوز برنامه‌ای ساخته نشده است
مدت برنامه را انتخاب کنید تا سهم روزانه شما محاسبه شود.
شنیدن ترجمه
تلاوت و سپس ترجمه صوتی
پس از پایان تلاوت هر آیه، ترجمه با صدای فارسی دستگاه خوانده می‌شود.
پخش پیوسته
رفتن خودکار به آیه بعد
برای مطالعه یا ختم شنیداری، آیات بدون توقف پخش میشوند.
مطالعه بدون اینترنت
ذخیره خودکار سوره جاری
برای کاهش مصرف اینترنت و فشار بر سرویس، هر سوره فقط پس از بازشدن در این دستگاه ذخیره می‌شود.
تایمر خواب
توقف خودکار تلاوت
زمان دلخواه را انتخاب کنید.
تلاوت قرآنآیه
قرآن کریم
جزئیات آیه
هفت گام تا رزومه آماده
رزومه‌ساز حرفه‌ای
آماده‌سازی رزومه‌سازپیش‌نویس شما فقط در همین مرورگر نگهداری می‌شود.
امروز و مناسبت‌ها
تقویم
منطقه زمانی
امروز
ـــ
ــ ــــ ــــ
شمسیـــمیلادیـــقمریـــ
ـــ
ـــ
شیدسچپج
آماده‌سازی تقویم
در پیش رو
مناسبت‌های نزدیک
تاریخ‌های قمری محاسباتی است و ممکن است با رویت ماه یک روز تفاوت داشته باشد.
نرخ‌های تازه
مبدل ارز
در حال دریافت نرخــــــ
مقایسه فوری
ارزهای پرکاربرد
دریافت نرخ‌های تازه
نرخ‌ها در حال دریافت است.
سه تقویم در یک‌جا
تبدیل تاریخ
تاریخ موردنظر را وارد کنیدنتیجه در هر سه تقویم نمایش داده می‌شود.
تاریخ قمری محاسباتی است و ممکن است با رویت ماه در محل یک روز تفاوت داشته باشد.
تا همین امروز
سن و سال
تاریخ تولد شما
تقویم تاریخ تولد را انتخاب کنید.
تاریخ تولد را وارد کنیدسن شما در سه تقویم محاسبه می‌شود.
هرات
هوا و قبله
دریافت وضعیت هوا
کیفیت هوای اکنوندر حال دریافت
شاخص: ـــذرات ریز: ـــ
جهت قبلهدر حال محاسبه
↑شمالقبله
برای جهت دقیق، موقعیت و سنسور جهت موبایل را فعال کنید.
داده هوا و کیفیت هوا از Open-Meteo دریافت می‌شود. جهت قبله ابتدا بر پایه مختصات شهر محاسبه می‌شود و در قبله‌نمای زنده از موقعیت و سنسور جهت دستگاه استفاده می‌شود.
داده‌های تازه لرزه‌ای
زمین‌لرزه‌ها
دریافت گزارش‌های تازه
منبع گزارش در حال دریافت است.
گزارش زمینلرزهجزئیات رویداد
فرصت‌های تازه برای افغان‌ها
کاریابی
عنوان‌ها به فارسی؛ شرایط کامل به زبان و متن اصلی منبع.
به‌روزرسانی روزانه
در حال دریافت فرصت‌ها
دریافت فرصت‌های تازهلطفا چند لحظه صبر کنید
فرصتی پیدا نشد
عبارت جستوجو یا منبع انتخابشده را تغییر دهید.
هر فرصت از صفحه رسمی منبع دریافت می‌شود. پیش از فرستادن درخواست، شرایط و تاریخ نهایی را در منبع اصلی دوباره بررسی کنید.
فرصت کاری
جزئیات فرصت
دریافت جزئیات
بیشتر
هرات باستان
هرات را از میان روایت‌ها، مکان‌ها، شخصیت‌ها، صداها و تصاویر کشف کنید.
هرات را از میان روایت‌ها، مکان‌ها، شخصیت‌ها، صداها و تصاویر کشف کنید.
نسخه ۵.۵.۱
در حال پخشموسیقی هرات
هـ
در حال پخش از آلبوم
آهنگ
00:0000:00
آهنگهای همین آلبوم
صف پخش
نام یک مکان، شخصیت، خبر، رادیو، آهنگ یا ابزار را بنویسید.
کتابخانه شما
ذخیرهشدهها
انتخاب حریم خصوصی
اگر اجازه دهید، شرکت Google LLC از راه Google Analytics برای سنجش بازدید، اطلاعات فنی دستگاه و مسیر صفحه بدون پارامترهای نشانی را دریافت میکند. تبلیغات و سیگنالهای گوگل خاموش است و کوکی آمارگیر حداکثر ۹۰ روز اعتبار دارد. هرات باستان مختصات مکانی، عبارتهای نشانی یا اطلاعات رزومه را برای آمارگیر نمیفرستد. تا پیش از اجازه، کد گوگل بارگذاری نمیشود و ردکردن، کوکیهای شناختهشده آن را پاک میکند. انتخاب در همین مرورگر تا زمان تغییر نگهداری می‌شود.
