بر بنیاد زندگی‌نامه‌های منتشرشده، علاءالدین خان دوره ابتدایی مکتب را در سال ۱۳۴۱ به پایان رساند و سپس وارد آموزش‌های نظامی در کابل شد. او در سال ۱۳۵۰ از مرکز آموزش عالی نظامی فارغ گردید. این آموزش‌ها پایه اصلی مهارت او در مخابره، سازمان‌دهی نیرو و فرماندهی عملیات شد.

در سال ۱۳۵۳، به عنوان فرمانده تولی مخابره غند ۳۳ اردوی افغانستان مقرر شد. مخابره در ساختار نظامی آن زمان نقشی حساس داشت و مسئولیت آن به افسرانی سپرده می‌شد که توانایی فنی، نظم و اعتماد فرماندهی را باهم داشته باشند.

نام تورن علاءالدین خان در شماری از روایت‌های قیام بیست‌وچهار حوت ۱۳۵۷ در میان افسران فرقه ۱۷ هرات آمده است. این قیام یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و نظامی آغازین علیه حکومت حزب دموکراتیک خلق در غرب افغانستان بود و مسیر زندگی بسیاری از افسران و باشندگان هرات را دگرگون ساخت.

پس از این رویداد و گسترش مقاومت مسلحانه، علاءالدین خان به صف نیروهای مخالف حکومت پیوست. پیشینه نظامی او باعث شد که خیلی زود مسئولیت‌های مهم‌تری در سازمان‌دهی و فرماندهی نیروها به عهده بگیرد.

پس از شکل‌گیری ساختار عمومی نیروهای حوزه جنوب‌غرب در سال ۱۳۵۸، علاءالدین خان به فرماندهی غند حمزه گماشته شد. در منابع، از حضور و فرماندهی او در جبهه‌های بادغیس، پشتون زرغون، اوبه و زنده‌جان یاد شده است. این مناطق در سال‌های جنگ از محورهای مهم نظامی حوزه غرب بودند.

غند حمزه بعدها در ساختار بزرگ‌تری به لشکر حمزه شهرت یافت. علاءالدین خان با تکیه بر تجربه نظامی و ارتباط نزدیک با فرماندهی عمومی حوزه غرب، در مدیریت نیروها و عملیات‌ها نقش برجسته داشت.

پس از فروپاشی حکومت دکتر نجیب‌الله و استقرار نیروهای مجاهدین در هرات، علاءالدین خان همچنان در جایگاه بلند نظامی باقی ماند. در روایت‌های گوناگون از او به عنوان فرمانده لشکر حمزه، فرمانده فرقه ۱۷ و یکی از مهم‌ترین افراد ساختار نظامی هرات یاد شده است.

برخی منابع او را چهره شماره دوم ساختار نظامی حوزه غرب در کنار اسماعیل خان دانسته‌اند. هرچند گزارش‌هایی درباره تفاوت دیدگاه میان این دو فرمانده وجود دارد، جزئیات این اختلاف‌ها روشن و یک‌دست نیست. آنچه بیشتر منابع بر آن توافق دارند، جایگاه بلند علاءالدین خان در فرماندهی نظامی هرات است.

منابع نزدیک به زندگی او نوشته‌اند که علاءالدین خان در ماه سرطان سال ۱۳۷۵ به دست یکی از محافظانش کشته شد. با این حال، درباره روز دقیق واقعه و حتی سال آن در منابع اینترنتی اختلاف وجود دارد. یک مقاله یادبود که در همان سال ۱۳۷۵ منتشر شده و چند یادبود بعدی، سال ۱۳۷۵ را تقویت می‌کنند.

به دلیل نبود اسناد کامل و هم‌زمان در دسترس، درباره انگیزه و جزئیات این رویداد نمی‌توان با قطعیت داوری کرد. از همین رو، این معرفی فقط بخش‌هایی را قطعی بیان می‌کند که میان منابع گوناگون هم‌خوانی بیشتری دارند.

ارزیابی شخصیت‌های نظامی دوران جنگ افغانستان همواره با روایت‌های متفاوت همراه است. با این همه، علاءالدین خان در بخش بزرگی از روایت‌های محلی هرات به عنوان فرماندهی منظم، با تجربه و اثرگذار شناخته می‌شود. نقش او در قیام هرات، فرماندهی جبهه‌های حوزه غرب و اداره نظامی پس از پیروزی مجاهدین، بخش‌های اصلی میراث تاریخی او را تشکیل می‌دهند.

نام‌گذاری یکی از جاده‌های مهم هرات به نام او در سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد که یادش تنها در خاطرات همرزمان باقی نماند، بلکه وارد جغرافیای شهری و حافظه عمومی هرات شد.