.hb-alauddin-profile { --hb-bg: #f3eee5; --hb-surface: #fffaf1; --hb-surface-2: #ebe1d2; --hb-text: #182632; --hb-muted: #5f6870; --hb-line: rgba(24, 38, 50, .15); --hb-accent: #9b4e2d; --hb-accent-2: #c78b54; --hb-dark: #142a39; --hb-shadow: 0 18px 45px rgba(41, 29, 19, .13); position: relative; isolation: isolate; overflow: hidden; direction: rtl; color: var(--hb-text); background: radial-gradient(circle at 8% 2%, rgba(199,139,84,.22), transparent 27rem), linear-gradient(145deg, var(--hb-bg), #e9e1d5); border: 1px solid var(--hb-line); border-radius: 24px; font-family: inherit; line-height: 2; box-shadow: var(--hb-shadow); } html[data-hb-theme="dark"] .hb-alauddin-profile { --hb-bg: #0d1820; --hb-surface: #14232d; --hb-surface-2: #1a2d39; --hb-text: #f2eadf; --hb-muted: #b9c1c5; --hb-line: rgba(238, 220, 196, .15); --hb-accent: #e09a62; --hb-accent-2: #f0bf83; --hb-dark: #08131a; --hb-shadow: 0 22px 52px rgba(0, 0, 0, .36); background: radial-gradient(circle at 8% 2%, rgba(224,154,98,.12), transparent 27rem), linear-gradient(145deg, var(--hb-bg), #101f28); } .hb-alauddin-profile, .hb-alauddin-profile * { box-sizing: border-box; } .hb-alauddin-profile a { color: inherit; } .hb-ala-grain { position: absolute; inset: 0; z-index: -1; pointer-events: none; opacity: .28; background-image: linear-gradient(90deg, transparent 49.8%, var(--hb-line) 50%, transparent 50.2%), linear-gradient(0deg, transparent 49.8%, var(--hb-line) 50%, transparent 50.2%); background-size: 72px 72px; -webkit-mask-image: linear-gradient(to bottom, #000, transparent 70%); mask-image: linear-gradient(to bottom, #000, transparent 70%); } .hb-ala-hero { min-height: 530px; display: grid; grid-template-columns: minmax(0, 1.02fr) minmax(300px, .98fr); align-items: stretch; border-bottom: 1px solid var(--hb-line); } .hb-ala-portrait { position: relative; min-height: 530px; overflow: hidden; background: var(--hb-dark); } .hb-ala-portrait img { width: 100%; height: 100%; display: block; object-fit: cover; object-position: center 25%; filter: saturate(.88) contrast(1.04); transform: scale(1.01); } .hb-ala-portrait::after { content: ""; position: absolute; inset: 0; background: linear-gradient(90deg, transparent 55%, rgba(20,42,57,.25)), linear-gradient(0deg, rgba(9,20,27,.78), transparent 42%); pointer-events: none; } .hb-ala-photo-label { position: absolute; right: 24px; bottom: 20px; z-index: 2; display: flex; align-items: center; gap: 10px; color: #fff8ed; font-size: 12px; font-weight: 700; } .hb-ala-photo-label::before { content: ""; width: 38px; height: 2px; background: #df9b65; } .hb-ala-hero-copy { position: relative; display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; padding: clamp(32px, 6vw, 72px); } .hb-ala-index { display: inline-flex; align-items: center; gap: 12px; width: fit-content; margin-bottom: 24px; color: var(--hb-accent); font-size: 12px; font-weight: 800; } .hb-ala-index::after { content: ""; width: 54px; height: 1px; background: currentColor; opacity: .6; } .hb-ala-title { margin: 0; color: var(--hb-text); font-size: clamp(30px, 4vw, 44px); line-height: 1.35; font-weight: 900; letter-spacing: -.025em; } .hb-ala-role { margin: 12px 0 0; color: var(--hb-accent); font-size: clamp(15px, 2vw, 19px); font-weight: 800; } .hb-ala-lead { max-width: 620px; margin: 25px 0 0; color: var(--hb-muted); font-size: 15px; line-height: 2.05; } .hb-ala-stats { display: grid; grid-template-columns: repeat(3, 1fr); gap: 1px; margin-top: 34px; overflow: hidden; background: var(--hb-line); border: 1px solid var(--hb-line); border-radius: 14px; } .hb-ala-stat { min-width: 0; padding: 13px 10px; text-align: center; background: var(--hb-surface); } .hb-ala-stat strong, .hb-ala-stat span { display: block; } .hb-ala-stat strong { color: var(--hb-text); font-size: 14px; line-height: 1.6; } .hb-ala-stat span { margin-top: 2px; color: var(--hb-muted); font-size: 10px; line-height: 1.5; } .hb-ala-body { width: min(100%, 1050px); margin: 0 auto; padding: clamp(38px, 7vw, 76px) clamp(18px, 5vw, 56px) 56px; } .hb-ala-intro { display: grid; grid-template-columns: 128px minmax(0, 1fr); gap: 28px; align-items: start; margin-bottom: 58px; } .hb-ala-intro-mark { position: sticky; top: 18px; padding-top: 10px; color: var(--hb-accent); font-size: 62px; font-weight: 900; line-height: 1; text-align: center; } .hb-ala-intro-mark::after { content: ""; display: block; width: 1px; height: 70px; margin: 16px auto 0; background: linear-gradient(var(--hb-accent), transparent); } .hb-ala-intro p { margin: 0; color: var(--hb-text); font-size: clamp(16px, 2vw, 18px); line-height: 2.25; } .hb-ala-section { margin-top: 26px; padding: clamp(24px, 4vw, 38px); background: var(--hb-surface); border: 1px solid var(--hb-line); border-radius: 18px; box-shadow: 0 12px 30px rgba(20,31,39,.055); content-visibility: auto; contain-intrinsic-size: 1px 360px; } .hb-ala-section-head { display: flex; align-items: center; gap: 15px; margin-bottom: 18px; } .hb-ala-section-no { flex: 0 0 auto; display: grid; place-items: center; width: 34px; height: 34px; color: #fff; background: var(--hb-accent); border-radius: 50%; font-size: 12px; font-weight: 900; } html[data-hb-theme="dark"] .hb-ala-section-no { color: #10202a; } .hb-ala-section h2 { margin: 0; color: var(--hb-text); font-size: clamp(20px, 3vw, 25px); line-height: 1.55; font-weight: 900; } .hb-ala-section p { margin: 0; color: var(--hb-muted); font-size: 15px; line-height: 2.15; } .hb-ala-section p + p { margin-top: 14px; } .hb-ala-timeline { position: relative; margin: 8px 5px 0 0; padding-right: 30px; } .hb-ala-timeline::before { content: ""; position: absolute; top: 12px; right: 5px; bottom: 12px; width: 1px; background: linear-gradient(var(--hb-accent), var(--hb-line)); } .hb-ala-event { position: relative; display: grid; grid-template-columns: 90px minmax(0, 1fr); gap: 18px; padding: 14px 0; } .hb-ala-event::before { content: ""; position: absolute; top: 25px; right: -30px; width: 11px; height: 11px; background: var(--hb-surface); border: 3px solid var(--hb-accent); border-radius: 50%; box-shadow: 0 0 0 4px rgba(155,78,45,.13); } .hb-ala-year { color: var(--hb-accent); font-size: 14px; font-weight: 900; } .hb-ala-event p { font-size: 14px; } .hb-ala-quote { position: relative; margin: 28px 0; padding: clamp(28px, 5vw, 46px); overflow: hidden; color: #f8efe4; background: linear-gradient(135deg, rgba(199,139,84,.16), transparent 60%), var(--hb-dark); border: 1px solid rgba(220,166,111,.25); border-radius: 18px; } .hb-ala-quote::before { content: "“"; position: absolute; top: -30px; left: 24px; color: rgba(224,154,98,.18); font-family: Georgia, serif; font-size: 170px; line-height: 1; } .hb-ala-quote p { position: relative; z-index: 1; margin: 0; color: #f4eadf; font-size: clamp(18px, 3vw, 23px); font-weight: 800; line-height: 2; } .hb-ala-quote small { position: relative; z-index: 1; display: block; margin-top: 14px; color: #dfb58f; font-size: 12px; } .hb-ala-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr)); gap: 18px; margin-top: 26px; } .hb-ala-fact { min-height: 150px; padding: 24px; background: var(--hb-surface-2); border: 1px solid var(--hb-line); border-radius: 16px; } .hb-ala-fact span { display: block; margin-bottom: 10px; color: var(--hb-accent); font-size: 11px; font-weight: 900; } .hb-ala-fact h3 { margin: 0 0 8px; color: var(--hb-text); font-size: 17px; line-height: 1.65; } .hb-ala-fact p { margin: 0; color: var(--hb-muted); font-size: 13px; line-height: 2; } .hb-ala-note { margin-top: 24px; padding: 18px 20px; color: var(--hb-muted); background: var(--hb-surface-2); border-right: 4px solid var(--hb-accent); border-radius: 12px; font-size: 13px; line-height: 2; } .hb-ala-sources { margin-top: 42px; padding-top: 28px; border-top: 1px solid var(--hb-line); } .hb-ala-sources h2 { margin: 0 0 14px; color: var(--hb-text); font-size: 18px; } .hb-ala-source-links { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; } .hb-ala-source-links a { display: inline-flex; align-items: center; min-height: 38px; padding: 7px 13px; color: var(--hb-muted); background: var(--hb-surface); border: 1px solid var(--hb-line); border-radius: 999px; font-size: 11px; font-weight: 700; line-height: 1.5; text-decoration: none; transition: transform .2s ease, color .2s ease, border-color .2s ease; } .hb-ala-source-links a:hover { color: var(--hb-accent); border-color: var(--hb-accent); transform: translateY(-2px); } .hb-ala-footer { display: flex; align-items: center; justify-content: space-between; gap: 20px; margin-top: 38px; padding-top: 22px; border-top: 1px solid var(--hb-line); color: var(--hb-muted); font-size: 11px; } .hb-ala-footer strong { color: var(--hb-accent); font-size: 12px; } @supports (animation-timeline: view()) { .hb-alauddin-profile [data-hb-reveal] { animation: hb-ala-reveal both linear; animation-timeline: view(); animation-range: entry 5% cover 28%; } .hb-alauddin-profile [data-hb-reveal="left"] { animation-name: hb-ala-reveal-left; } .hb-alauddin-profile [data-hb-reveal="right"] { animation-name: hb-ala-reveal-right; } } @keyframes hb-ala-reveal { from { opacity: 0; transform: translateY(28px); } to { opacity: 1; transform: translateY(0); } } @keyframes hb-ala-reveal-left { from { opacity: 0; transform: translateX(-24px); } to { opacity: 1; transform: translateX(0); } } @keyframes hb-ala-reveal-right { from { opacity: 0; transform: translateX(24px); } to { opacity: 1; transform: translateX(0); } } @media (max-width: 760px) { .hb-alauddin-profile { border-radius: 18px; } .hb-ala-hero { grid-template-columns: 1fr; } .hb-ala-portrait { min-height: 390px; order: 1; } .hb-ala-hero-copy { order: 2; padding: 30px 22px 34px; } .hb-ala-title { font-size: 31px; } .hb-ala-lead { font-size: 14px; } .hb-ala-body { padding: 38px 15px 42px; } .hb-ala-intro { grid-template-columns: 1fr; gap: 10px; margin-bottom: 36px; } .hb-ala-intro-mark { position: static; width: fit-content; font-size: 38px; } .hb-ala-intro-mark::after { display: none; } .hb-ala-intro p { font-size: 15px; line-height: 2.15; } .hb-ala-section { padding: 22px 18px; border-radius: 15px; } .hb-ala-grid { grid-template-columns: 1fr; } .hb-ala-event { grid-template-columns: 72px minmax(0, 1fr); gap: 10px; } .hb-ala-footer { align-items: flex-start; flex-direction: column; gap: 5px; } } @media (max-width: 430px) { .hb-ala-portrait { min-height: 340px; } .hb-ala-stats { grid-template-columns: 1fr; } .hb-ala-stat { text-align: right; padding-right: 14px; } } @media (prefers-reduced-motion: reduce) { .hb-alauddin-profile *, .hb-alauddin-profile *::before, .hb-alauddin-profile *::after { scroll-behavior: auto !important; animation: none !important; transition: none !important; } }

از چهره‌های نامدار حوزه غرب

چهره‌های هرات باستان

دگرجنرال علاءالدین خان

افسر نظامی، فرمانده جهادی و از چهره‌های اثرگذار هرات

علاءالدین خان از افسرانی بود که نامش با قیام بیست‌وچهار حوت هرات، مقاومت حوزه غرب و فرماندهی لشکر حمزه پیوند خورده است. آموزش نظامی، تجربه میدانی و سال‌ها حضور در ساختار فرماندهی هرات، او را به یکی از شخصیت‌های شناخته‌شده تاریخ معاصر این ولایت تبدیل کرد.

۱۳۳۰ خورشیدی سال تولد

شیندند، هرات زادگاه

لشکر حمزه فرماندهی شناخته‌شده

الف

دگرجنرال علاءالدین خان، فرزند الحاج امرالدین، در سال ۱۳۳۰ خورشیدی در ولسوالی شیندند ولایت هرات به دنیا آمد. او از نسلی از افسران هرات بود که دوران خدمت نظامی‌شان با یکی از پرآشوب‌ترین فصل‌های تاریخ افغانستان هم‌زمان شد. روایت زندگی او از آموزش رسمی نظامی آغاز می‌شود، با قیام و مقاومت ادامه می‌یابد و در حافظه تاریخی هرات با نام یک فرمانده بانفوذ باقی می‌ماند.

۱

کودکی و آموزش نظامی

بر بنیاد زندگی‌نامه‌های منتشرشده، علاءالدین خان دوره ابتدایی مکتب را در سال ۱۳۴۱ به پایان رساند و سپس وارد آموزش‌های نظامی در کابل شد. او در سال ۱۳۵۰ از مرکز آموزش عالی نظامی فارغ گردید. این آموزش‌ها پایه اصلی مهارت او در مخابره، سازمان‌دهی نیرو و فرماندهی عملیات شد.

در سال ۱۳۵۳، به عنوان فرمانده تولی مخابره غند ۳۳ اردوی افغانستان مقرر شد. مخابره در ساختار نظامی آن زمان نقشی حساس داشت و مسئولیت آن به افسرانی سپرده می‌شد که توانایی فنی، نظم و اعتماد فرماندهی را باهم داشته باشند.

۲

قیام بیست‌وچهار حوت هرات

نام تورن علاءالدین خان در شماری از روایت‌های قیام بیست‌وچهار حوت ۱۳۵۷ در میان افسران فرقه ۱۷ هرات آمده است. این قیام یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و نظامی آغازین علیه حکومت حزب دموکراتیک خلق در غرب افغانستان بود و مسیر زندگی بسیاری از افسران و باشندگان هرات را دگرگون ساخت.

پس از این رویداد و گسترش مقاومت مسلحانه، علاءالدین خان به صف نیروهای مخالف حکومت پیوست. پیشینه نظامی او باعث شد که خیلی زود مسئولیت‌های مهم‌تری در سازمان‌دهی و فرماندهی نیروها به عهده بگیرد.

۳

فرماندهی غند و لشکر حمزه

پس از شکل‌گیری ساختار عمومی نیروهای حوزه جنوب‌غرب در سال ۱۳۵۸، علاءالدین خان به فرماندهی غند حمزه گماشته شد. در منابع، از حضور و فرماندهی او در جبهه‌های بادغیس، پشتون زرغون، اوبه و زنده‌جان یاد شده است. این مناطق در سال‌های جنگ از محورهای مهم نظامی حوزه غرب بودند.

غند حمزه بعدها در ساختار بزرگ‌تری به لشکر حمزه شهرت یافت. علاءالدین خان با تکیه بر تجربه نظامی و ارتباط نزدیک با فرماندهی عمومی حوزه غرب، در مدیریت نیروها و عملیات‌ها نقش برجسته داشت.

۴

پس از پیروزی مجاهدین

پس از فروپاشی حکومت دکتر نجیب‌الله و استقرار نیروهای مجاهدین در هرات، علاءالدین خان همچنان در جایگاه بلند نظامی باقی ماند. در روایت‌های گوناگون از او به عنوان فرمانده لشکر حمزه، فرمانده فرقه ۱۷ و یکی از مهم‌ترین افراد ساختار نظامی هرات یاد شده است.

برخی منابع او را چهره شماره دوم ساختار نظامی حوزه غرب در کنار اسماعیل خان دانسته‌اند. هرچند گزارش‌هایی درباره تفاوت دیدگاه میان این دو فرمانده وجود دارد، جزئیات این اختلاف‌ها روشن و یک‌دست نیست. آنچه بیشتر منابع بر آن توافق دارند، جایگاه بلند علاءالدین خان در فرماندهی نظامی هرات است.

ویژگی نخست

افسر آموزش‌دیده

او پیش از ورود به مقاومت، آموزش رسمی نظامی دیده و در بخش مخابره اردوی افغانستان وظیفه اجرا کرده بود.

ویژگی دوم

فرمانده حوزه غرب

نام او با جبهه‌های گوناگون هرات و بادغیس و سپس با فرماندهی لشکر حمزه پیوند خورده است.

ویژگی سوم

نقش در ساختار هرات

پس از سال ۱۳۷۱ نیز در رده‌های بالای نظامی هرات حضور داشت و از چهره‌های بانفوذ فرقه ۱۷ شمرده می‌شد.

ویژگی چهارم

حضور در حافظه شهر

سال‌ها یکی از جاده‌های مهم هرات به نام او یاد می‌شد که نشانه‌ای از حضور نامش در حافظه عمومی شهر بود.

۵

خط زمانی زندگی

۱۳۳۰

تولد در ولسوالی شیندند ولایت هرات.

۱۳۴۱

پایان دوره ابتدایی و آغاز مسیر آموزش نظامی.

۱۳۵۰

فراغت از آموزش عالی نظامی در کابل.

۱۳۵۳

تقرر به عنوان فرمانده تولی مخابره غند ۳۳.

۱۳۵۷

حضور نام او در روایت‌های افسران قیام بیست‌وچهار حوت هرات.

۱۳۵۸

آغاز فرماندهی غند حمزه در ساختار نیروهای حوزه جنوب‌غرب.

۱۳۷۱ به بعد

ادامه فعالیت در جایگاه بلند نظامی و فرماندهی لشکر حمزه و فرقه ۱۷ هرات.

سرطان ۱۳۷۵

کشته‌شدن علاءالدین خان و پایان زندگی یکی از فرماندهان شناخته‌شده حوزه غرب.

۶

کشته‌شدن و اختلاف منابع

منابع نزدیک به زندگی او نوشته‌اند که علاءالدین خان در ماه سرطان سال ۱۳۷۵ به دست یکی از محافظانش کشته شد. با این حال، درباره روز دقیق واقعه و حتی سال آن در منابع اینترنتی اختلاف وجود دارد. یک مقاله یادبود که در همان سال ۱۳۷۵ منتشر شده و چند یادبود بعدی، سال ۱۳۷۵ را تقویت می‌کنند.

به دلیل نبود اسناد کامل و هم‌زمان در دسترس، درباره انگیزه و جزئیات این رویداد نمی‌توان با قطعیت داوری کرد. از همین رو، این معرفی فقط بخش‌هایی را قطعی بیان می‌کند که میان منابع گوناگون هم‌خوانی بیشتری دارند.

یادداشت پژوهشی: در برخی زندگی‌نامه‌های بازنشرشده، تاریخ «۱۳ سرطان ۱۳۷۷» آمده است، اما مقاله یادبود سال ۱۳۷۵ و شماری از منابع دیگر، وفات او را در سرطان ۱۳۷۵ ثبت کرده‌اند. برای رعایت دقت تاریخی، در این نوشته از «سرطان ۱۳۷۵» استفاده شده است.

۷

میراث و جایگاه تاریخی

ارزیابی شخصیت‌های نظامی دوران جنگ افغانستان همواره با روایت‌های متفاوت همراه است. با این همه، علاءالدین خان در بخش بزرگی از روایت‌های محلی هرات به عنوان فرماندهی منظم، با تجربه و اثرگذار شناخته می‌شود. نقش او در قیام هرات، فرماندهی جبهه‌های حوزه غرب و اداره نظامی پس از پیروزی مجاهدین، بخش‌های اصلی میراث تاریخی او را تشکیل می‌دهند.

نام‌گذاری یکی از جاده‌های مهم هرات به نام او در سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد که یادش تنها در خاطرات همرزمان باقی نماند، بلکه وارد جغرافیای شهری و حافظه عمومی هرات شد.

منابع برای مطالعه بیشتر

زندگی‌نامه علاءالدین خان روایت قیام بیست‌وچهار حوت مقاله به یاد فرمانده علاءالدین خان گفت‌وگو درباره جهاد هرات گزارش درباره جاده علاءالدین خان