.hb-spanta {
--bg: #edf1ec;
--card: #fffdf8;
--soft: #e3ebe5;
--text: #172c2b;
--muted: #62716e;
--green: #174f47;
--deep: #0b312e;
--gold: #b88838;
--line: rgba(23, 79, 71, .16);
direction: rtl;
position: relative;
overflow: hidden;
isolation: isolate;
color: var(--text);
background:
radial-gradient(circle at 5% 0, rgba(184,136,56,.17), transparent 25rem),
linear-gradient(145deg, var(--bg), #dfe8e1);
border: 1px solid var(--line);
border-radius: 24px;
font-family: inherit;
line-height: 2;
box-shadow: 0 20px 55px rgba(20,48,44,.13);
}
html[data-hb-theme="dark"] .hb-spanta {
--bg: #0c1818;
--card: #132524;
--soft: #1a302e;
--text: #eef3ed;
--muted: #b8c4c0;
--green: #65b3a2;
--deep: #071413;
--gold: #e0b35e;
--line: rgba(221,233,225,.14);
background:
radial-gradient(circle at 5% 0, rgba(224,179,94,.11), transparent 25rem),
linear-gradient(145deg, var(--bg), #102321);
box-shadow: 0 24px 60px rgba(0,0,0,.38);
}
.hb-spanta,
.hb-spanta * {
box-sizing: border-box;
}
.hb-spanta a {
color: inherit;
}
.hbs-pattern {
position: absolute;
inset: 0;
z-index: -1;
pointer-events: none;
opacity: .4;
background-image: linear-gradient(var(--line) 1px, transparent 1px);
background-size: 100% 48px;
-webkit-mask-image: linear-gradient(#000, transparent 65%);
mask-image: linear-gradient(#000, transparent 65%);
}
.hbs-hero {
min-height: 555px;
display: grid;
grid-template-columns: minmax(0,.95fr) minmax(320px,1.05fr);
background: var(--deep);
}
.hbs-photo {
position: relative;
min-height: 555px;
overflow: hidden;
}
.hbs-photo img {
width: 100%;
height: 100%;
display: block;
object-fit: cover;
object-position: center 20%;
filter: saturate(.9) contrast(1.04);
}
.hbs-photo:after {
content: "";
position: absolute;
inset: 0;
background:
linear-gradient(90deg, transparent 55%, rgba(7,20,19,.3)),
linear-gradient(0deg, rgba(7,20,19,.78), transparent 46%);
pointer-events: none;
}
.hbs-photo-label {
position: absolute;
right: 22px;
bottom: 18px;
z-index: 2;
display: flex;
align-items: center;
gap: 10px;
color: #faf5e9;
font-size: 11px;
font-weight: 800;
}
.hbs-photo-label:before {
content: "";
width: 35px;
height: 2px;
background: #ddb15f;
}
.hbs-hero-text {
position: relative;
display: flex;
flex-direction: column;
justify-content: center;
padding: clamp(34px,6vw,72px);
}
.hbs-hero-text:before {
content: "";
position: absolute;
top: 40px;
left: 40px;
width: 78px;
height: 78px;
border-top: 1px solid rgba(224,179,94,.48);
border-left: 1px solid rgba(224,179,94,.48);
}
.hbs-kicker {
display: flex;
align-items: center;
gap: 12px;
width: fit-content;
margin-bottom: 22px;
color: #dfb866;
font-size: 11px;
font-weight: 900;
}
.hbs-kicker:after {
content: "";
width: 50px;
height: 1px;
background: currentColor;
}
.hbs-title {
margin: 0;
color: #fffdf5;
font-size: clamp(30px,4vw,44px);
line-height: 1.4;
font-weight: 900;
}
.hbs-role {
margin: 12px 0 0;
color: #dfb866;
font-size: clamp(15px,2vw,19px);
font-weight: 800;
}
.hbs-lead {
margin: 24px 0 0;
color: #cbd7d2;
font-size: 15px;
line-height: 2.1;
}
.hbs-quick {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(3,1fr);
gap: 9px;
margin-top: 30px;
}
.hbs-quick div {
padding: 12px 8px;
text-align: center;
background: rgba(255,255,255,.055);
border: 1px solid rgba(255,255,255,.12);
border-radius: 12px;
}
.hbs-quick strong,
.hbs-quick span {
display: block;
}
.hbs-quick strong {
color: #fffdf5;
font-size: 13px;
}
.hbs-quick span {
margin-top: 2px;
color: #aebfba;
font-size: 9px;
}
.hbs-body {
width: min(100%,1050px);
margin: auto;
padding: clamp(40px,7vw,76px) clamp(16px,5vw,54px) 50px;
}
.hbs-intro {
display: grid;
grid-template-columns: minmax(0,1fr) 205px;
gap: 30px;
align-items: center;
margin-bottom: 45px;
}
.hbs-intro p {
margin: 0;
color: var(--text);
font-size: clamp(16px,2vw,18px);
line-height: 2.25;
}
.hbs-origin {
position: relative;
padding: 25px 18px;
text-align: center;
color: #f7f5ea;
background: var(--deep);
border: 1px solid rgba(184,136,56,.4);
border-radius: 16px;
}
.hbs-origin:before {
content: "";
position: absolute;
inset: 8px;
border: 1px solid rgba(224,179,94,.17);
border-radius: 11px;
}
.hbs-origin strong,
.hbs-origin span {
position: relative;
z-index: 1;
display: block;
}
.hbs-origin strong {
color: #e4bb68;
font-size: 27px;
}
.hbs-origin span {
color: #c7d3cf;
font-size: 11px;
}
.hbs-section {
margin-top: 24px;
padding: clamp(23px,4vw,37px);
background: var(--card);
border: 1px solid var(--line);
border-radius: 18px;
box-shadow: 0 12px 30px rgba(18,49,44,.055);
}
.hbs-head {
display: flex;
align-items: center;
gap: 14px;
margin-bottom: 17px;
}
.hbs-no {
flex: 0 0 auto;
display: grid;
place-items: center;
width: 35px;
height: 35px;
color: #fff;
background: var(--green);
border-radius: 10px 10px 2px 10px;
font-size: 11px;
font-weight: 900;
}
html[data-hb-theme="dark"] .hbs-no {
color: #071413;
}
.hbs-section h2 {
margin: 0;
color: var(--text);
font-size: clamp(20px,3vw,25px);
line-height: 1.55;
font-weight: 900;
}
.hbs-section p {
margin: 0;
color: var(--muted);
font-size: 15px;
line-height: 2.15;
}
.hbs-section p + p {
margin-top: 14px;
}
.hbs-route {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(4,1fr);
margin: 28px 0;
overflow: hidden;
background: var(--card);
border: 1px solid var(--line);
border-radius: 17px;
}
.hbs-route div {
padding: 22px 16px;
border-left: 1px solid var(--line);
}
.hbs-route div:last-child {
border-left: 0;
}
.hbs-route span,
.hbs-route strong,
.hbs-route small {
display: block;
}
.hbs-route span {
color: var(--gold);
font-size: 10px;
font-weight: 900;
}
.hbs-route strong {
margin-top: 7px;
color: var(--text);
font-size: 16px;
}
.hbs-route small {
margin-top: 4px;
color: var(--muted);
font-size: 10px;
}
.hbs-quote {
position: relative;
margin: 28px 0;
padding: clamp(28px,5vw,46px);
overflow: hidden;
color: #f8f6ec;
background:
radial-gradient(circle at 8% 15%, rgba(224,179,94,.16), transparent 18rem),
var(--deep);
border: 1px solid rgba(224,179,94,.26);
border-radius: 18px;
}
.hbs-quote:after {
content: "";
position: absolute;
top: 0;
left: 0;
width: 105px;
height: 105px;
border-top: 1px solid rgba(224,179,94,.35);
border-left: 1px solid rgba(224,179,94,.35);
}
.hbs-quote p {
position: relative;
z-index: 1;
margin: 0;
color: #f4f3e9;
font-size: clamp(18px,3vw,23px);
font-weight: 800;
line-height: 2;
}
.hbs-quote small {
position: relative;
z-index: 1;
display: block;
margin-top: 12px;
color: #dcb667;
font-size: 11px;
}
.hbs-jobs {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(3,1fr);
gap: 15px;
margin-top: 24px;
}
.hbs-job {
padding: 22px;
background: var(--soft);
border: 1px solid var(--line);
border-radius: 15px;
}
.hbs-job span {
color: var(--gold);
font-size: 11px;
font-weight: 900;
}
.hbs-job h3 {
margin: 8px 0;
color: var(--text);
font-size: 17px;
}
.hbs-job p {
margin: 0;
color: var(--muted);
font-size: 13px;
line-height: 2;
}
.hbs-timeline {
position: relative;
margin: 5px 5px 0 0;
padding-right: 30px;
}
.hbs-timeline:before {
content: "";
position: absolute;
top: 12px;
right: 5px;
bottom: 12px;
width: 1px;
background: linear-gradient(var(--gold),var(--green),var(--line));
}
.hbs-event {
position: relative;
display: grid;
grid-template-columns: 105px minmax(0,1fr);
gap: 16px;
padding: 13px 0;
}
.hbs-event:before {
content: "";
position: absolute;
top: 24px;
right: -30px;
width: 11px;
height: 11px;
background: var(--card);
border: 3px solid var(--gold);
border-radius: 50%;
}
.hbs-year {
color: var(--green);
font-size: 13px;
font-weight: 900;
}
.hbs-event p {
font-size: 14px;
}
.hbs-note {
margin-top: 20px;
padding: 17px 19px;
color: var(--muted);
background: var(--soft);
border-right: 4px solid var(--gold);
border-radius: 12px;
font-size: 13px;
line-height: 2;
}
.hbs-book {
display: grid;
grid-template-columns: 115px minmax(0,1fr);
gap: 23px;
align-items: center;
}
.hbs-cover {
display: grid;
place-items: center;
min-height: 145px;
padding: 14px;
color: #eed18e;
background: var(--deep);
border: 1px solid rgba(224,179,94,.3);
border-radius: 8px 16px 16px 8px;
text-align: center;
font-size: 12px;
font-weight: 900;
line-height: 1.8;
}
.hbs-sources {
margin-top: 40px;
padding-top: 26px;
border-top: 1px solid var(--line);
}
.hbs-sources h2 {
margin: 0 0 14px;
color: var(--text);
font-size: 18px;
}
.hbs-links {
display: flex;
flex-wrap: wrap;
gap: 9px;
}
.hbs-links a {
padding: 7px 12px;
color: var(--muted);
background: var(--card);
border: 1px solid var(--line);
border-radius: 999px;
font-size: 11px;
font-weight: 700;
text-decoration: none;
}
.hbs-footer {
display: flex;
justify-content: space-between;
gap: 18px;
margin-top: 36px;
padding-top: 20px;
color: var(--muted);
border-top: 1px solid var(--line);
font-size: 11px;
}
.hbs-footer strong {
color: var(--green);
}
@supports (animation-timeline: view()) {
.hb-spanta [data-hbs-show] {
animation: hbs-up both linear;
animation-timeline: view();
animation-range: entry 5% cover 29%;
}
.hb-spanta [data-hbs-show="right"] {
animation-name: hbs-right;
}
.hb-spanta [data-hbs-show="left"] {
animation-name: hbs-left;
}
}
@keyframes hbs-up {
from {
opacity: 0;
transform: translateY(28px);
}
to {
opacity: 1;
transform: translateY(0);
}
}
@keyframes hbs-right {
from {
opacity: 0;
transform: translateX(24px);
}
to {
opacity: 1;
transform: translateX(0);
}
}
@keyframes hbs-left {
from {
opacity: 0;
transform: translateX(-24px);
}
to {
opacity: 1;
transform: translateX(0);
}
}
@media (max-width: 820px) {
.hbs-hero {
grid-template-columns: 1fr;
}
.hbs-photo {
min-height: 400px;
}
.hbs-hero-text {
padding: 34px 23px 40px;
}
.hbs-intro {
grid-template-columns: 1fr;
}
.hbs-origin {
width: min(100%,260px);
}
.hbs-route {
grid-template-columns: repeat(2,1fr);
}
.hbs-route div:nth-child(2) {
border-left: 0;
}
.hbs-route div:nth-child(-n+2) {
border-bottom: 1px solid var(--line);
}
.hbs-jobs {
grid-template-columns: 1fr;
}
}
@media (max-width: 520px) {
.hb-spanta {
border-radius: 18px;
}
.hbs-photo {
min-height: 340px;
}
.hbs-title {
font-size: 30px;
}
.hbs-lead {
font-size: 14px;
}
.hbs-quick {
grid-template-columns: 1fr;
}
.hbs-quick div {
text-align: right;
padding-right: 14px;
}
.hbs-body {
padding: 38px 14px 42px;
}
.hbs-section {
padding: 21px 17px;
}
.hbs-route {
grid-template-columns: 1fr;
}
.hbs-route div {
border-left: 0;
border-bottom: 1px solid var(--line);
}
.hbs-route div:last-child {
border-bottom: 0;
}
.hbs-event {
grid-template-columns: 82px minmax(0,1fr);
gap: 9px;
}
.hbs-book {
grid-template-columns: 1fr;
}
.hbs-cover {
width: 120px;
}
.hbs-footer {
flex-direction: column;
gap: 4px;
}
}
@media (prefers-reduced-motion: reduce) {
.hb-spanta *,
.hb-spanta *:before,
.hb-spanta *:after {
animation: none !important;
transition: none !important;
}
}
اسپنتا در ولسوالی کرخ ولایت هرات به دنیا آمد و آموزش ابتدایی و
متوسطه را در هرات به پایان رساند. او در میانه دهه ۱۳۵۰ خورشیدی
برای تحصیل وارد دانشگاه کابل شد. مسیر تحصیلی و سیاسی او بعدتر از
افغانستان به ترکیه و آلمان کشیده شد و چند دهه بعد، دوباره او را
به کابل بازگرداند.
کرخ
نقطه آغاز یک مسیر دانشگاهی و سیاسی
۱
از هرات تا دانشگاه
رنگین دادفر اسپنتا پس از پایان مکتب در هرات، تحصیلات خود را در
رشتههای مرتبط با حقوق، سیاست و روابط بینالملل دنبال کرد. او بخشی
از آموزش عالی خود را در کابل و ترکیه گذراند و در سال ۱۳۶۱ خورشیدی
به آلمان رفت.
در آلمان، علوم سیاسی، جامعهشناسی و روابط بینالملل را ادامه داد
و در دانشگاه فنی آخن دکتورا گرفت. منابع دانشگاهی، سال دریافت
دکتورای او را حدود ۱۳۷۰ خورشیدی ثبت کردهاند.
مرحله نخست
هرات
کودکی و آموزش مکتب
مرحله دوم
کابل
ورود به آموزش عالی
مرحله سوم
ترکیه
ادامه تحصیل سیاسی
مرحله چهارم
آلمان
دکتورا و تدریس دانشگاهی
۲
سالهای دانشگاه آخن
اسپنتا از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۴ خورشیدی در دانشگاه فنی آخن آلمان در
حوزه علوم سیاسی تدریس کرد. فعالیت دانشگاهی او بر سیاست، توسعه،
روابط بینالملل و افغانستان تمرکز داشت. او همچنین با مرکز مطالعات
جهان سوم این دانشگاه همکاری داشت.
در کنار تدریس، در فعالیتهای سیاسی و مدنی مرتبط با افغانستان حضور
داشت. منابع دانشگاهی از فعالیت او در ائتلاف برای دموکراسی در
افغانستان و بخش محلی حزب سبز آلمان یاد کردهاند.
۳
بازگشت به افغانستان
اسپنتا در سال ۱۳۸۴ خورشیدی به افغانستان بازگشت. او برای مدتی در
دانشگاه کابل تدریس کرد و سپس به عنوان مشاور ارشد امور بینالمللی
حامد کرزی، رئیسجمهور وقت، کار خود را در ساختار دولت آغاز کرد.
آشنایی با سیاست بینالملل، تجربه زندگی در اروپا و تسلط بر چند زبان،
زمینه ورود او به دیپلوماسی رسمی افغانستان را فراهم کرد. او به
زبانهای دری، پشتو، ترکی، آلمانی و انگلیسی صحبت میکند.
۴
وزارت امور خارجه
حامد کرزی در سال ۱۳۸۵ خورشیدی اسپنتا را برای وزارت امور خارجه
معرفی کرد. مجلس نمایندگان در ۳۱ حمل همان سال به او رای اعتماد داد
و او تا جدی ۱۳۸۸ در این سمت باقی ماند.
دوره وزارت او با حضور گسترده جامعه جهانی در افغانستان، افزایش
روابط دیپلوماتیک کابل و بحثهای پیوسته درباره امنیت، بازسازی،
مهاجرت و مناسبات منطقهای همزمان بود. نام و امضای او در شماری
از توافقنامههای رسمی افغانستان با کشورهای دیگر ثبت شده است.
۱۳۸۴
مشاور امور بینالمللی
پس از بازگشت به کابل، به عنوان مشاور ارشد حامد کرزی در امور
بینالمللی فعالیت کرد.
۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸
وزیر امور خارجه
نزدیک به چهار سال مسئولیت دستگاه دیپلوماسی افغانستان را به
عهده داشت.
۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳
مشاور امنیت ملی
در دور دوم ریاستجمهوری حامد کرزی، مشاور امنیت ملی افغانستان بود.
۵
رای عدم اعتماد و مناقشه حقوقی
در ثور ۱۳۸۶، مجلس نمایندگان اسپنتا و وزیر امور مهاجران را در پی
اخراج اجباری مهاجران افغانستان از ایران استیضاح کرد. نمایندگان
به سلب اعتماد از اسپنتا رای دادند، اما حامد کرزی موضوع را به
دادگاه عالی فرستاد.
دادگاه عالی رای مجلس را از نظر حقوقی معتبر ندانست و اسپنتا در
سمت خود باقی ماند. این رویداد به یکی از مناقشههای مهم میان
ریاستجمهوری، مجلس نمایندگان و دادگاه عالی تبدیل شد.
۶
مشاور امنیت ملی
پس از پایان کارش در وزارت خارجه، اسپنتا در سال ۱۳۸۹ به عنوان
مشاور امنیت ملی حامد کرزی تعیین شد و تا پایان دوره ریاستجمهوری
او در سال ۱۳۹۳ در این سمت ماند.
در این دوره، شورای امنیت ملی در موضوعهایی چون جنگ، روابط با
امریکا و پاکستان، گفتوگوهای صلح و سیاست امنیتی نقش محوری داشت.
اسپنتا در بسیاری از دیدارها و مذاکرات خارجی از جانب شورای امنیت
ملی گفتوگو میکرد.
۷
خط زمانی زندگی و فعالیت
۱۳۳۲
تولد در ولسوالی کرخ ولایت هرات.
دهه ۱۳۵۰
تحصیل در کابل و سپس ادامه آموزش در ترکیه.
۱۳۶۱
رفتن به آلمان و ادامه تحصیل در علوم سیاسی.
حدود ۱۳۷۰
دریافت دکتورای علوم سیاسی از دانشگاه فنی آخن.
۱۳۷۱ تا ۱۳۸۴
تدریس و فعالیت دانشگاهی در آخن آلمان.
۱۳۸۴
بازگشت به افغانستان، تدریس در دانشگاه کابل و آغاز کار به
عنوان مشاور حامد کرزی.
۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸
وزیر امور خارجه افغانستان.
۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳
مشاور امنیت ملی در دور دوم ریاستجمهوری حامد کرزی.
۱۳۹۶
انتشار کتاب «سیاست افغانستان، روایتی از درون».
۸
نویسندگی و روایت سیاست افغانستان
سیاست افغانستان
روایتی از درون
اسپنتا در سال ۱۳۹۶ کتاب دو جلدی «سیاست افغانستان، روایتی از
درون» را منتشر کرد. این اثر مجموعهای از خاطرات و روایتهای
او از سالهای حضور در ساختار سیاسی افغانستان و همکاری با
حامد کرزی است.
او در این کتاب درباره تصمیمهای سیاسی، روابط افغانستان با
متحدان خارجی، اختلافهای درونی دولت و تجربه کار در وزارت
خارجه و شورای امنیت ملی نوشته است.
۹
جایگاه او در میان چهرههای هرات
رنگین دادفر اسپنتا مسیر متفاوتی را در میان چهرههای معاصر هرات
پیموده است. او از محیط محلی کرخ به دانشگاههای بیرون از افغانستان
رفت، سالها در اروپا تدریس کرد و سپس در یکی از حساسترین دورههای
تاریخ معاصر، مسئولیتهای بلند دیپلوماتیک و امنیتی را به عهده گرفت.
موافقانش او را سیاستمداری دانشگاهی، صریح و منتقد مداخله خارجی
میدانند. منتقدانش نیز عملکرد او را بخشی از کارنامه سیاسی دولت
حامد کرزی ارزیابی میکنند. نوشتهها و خاطرات او همچنان در بحثهای
مربوط به جمهوری پیشین مورد مراجعه قرار میگیرند.
یادداشت پژوهشی: در منابع مختلف، سال تولد اسپنتا ۱۹۵۳ یا ۱۹۵۴
میلادی نوشته شده است. منابع فارسی، سال ۱۳۳۲ خورشیدی را ثبت
کردهاند. در این معرفی از همان سال خورشیدی استفاده شده است.
